LED roterende klok DS1302 met temperatuur- en lichtregelingLED roterende klok DS1302 met temperatuur- en lichtregelingLED roterende klok DS1302 met temperatuur- en lichtregelingLED roterende klok DS1302 met temperatuur- en lichtregeling
Bouwpakket: DS1302 DHZ roterende LED-klokset met temperatuur- en lichtregeling, 4-cijferig display
1. Beschrijving:
Onze doe-het-zelf-kit voor een 4-cijferige LED-klok met temperatuurregelaar is de perfecte aanvulling voor elk huis of kantoor. Dankzij de automatische helderheidsaanpassing, de wekkerfunctie en het geheugen voor stroomuitval kunt u altijd vertrouwen op een nauwkeurige tijd- en temperatuurweergave.
Het eenvoudige en efficiënte ontwerp van de LED-klok met temperatuurregelaar maakt het mogelijk om de helderheid gemakkelijk aan te passen aan uw behoeften. Gebruik hem als decoratie of als functionele klok in elke ruimte. Lees verder → Bericht ID 48260
Niet zolang geleden hebben wij de curvetracer BGDR van YiCheng Electronics getest. Met zijn meer dan 100 euro een prijzig apparaatje. JasonKits heeft een goedkoper alternatief, dat wij in dit artikel aan de tand voelen.
Kennismaken met de JasonKits curvetracer
De curvetracer
Met een curvetracer kunt u de stroom in functie van spanning karakteristieken van halfgeleiders zichtbaar maken. Voor diodes geldt dat voor de diodestroom in functie van de spanning over de diode. Voor bipolaire transistoren geeft een curvetracer de collectorstroom in functie van de spanning tussen de collector en de emitter. Omdat deze karakteristiek afhankelijk is van de basisstroom, wordt een bundel grafieken geschreven, waarbij iedere grafiek voor een bepaalde basisstroom geldt. Deze karakteristiekenbundel noemt men de Ic = f(Uce) karakteristiek. Voor JFET’s en MOSFET’s wordt de drainstroom in functie van de drain/source-spanning geschreven. Uiteraard wordt deze karakteristiek dan de Id = f(Uds) karakteristiek genoemd. Ook nu wordt een bundel geschreven, waarbij iedere grafiek overeen komt met een bepaalde spanning tussen de gate en de source.
De JasonKits curvetracer
Deze curvetracer wordt geleverd als een kant-en-klaar printje met als afmetingen 10,0 cm bij 10,0 cm, zie de onderstaande foto. Op deze print zit een opsteekprintje met daarop een standaard LCD-display ‘2.8 TFT SPI 240×320‘. De print bevat geen bedieningsorganen, de nogal rudimentaire bediening van het apparaatje gebeurt via het aanraakscherm.
Met deze JasonKits curvetracer kunt u de karakteristieken opmeten van:
Allerlei soorten diodes
Bipolaire transistors, PNP en NPN
JFET’s, N- en P-kanaal
MOSFET’s, N- en P-kanaal
Daarnaast zet de software ook nog de versterkingsfactor β van bipolaire transistoren, de turn-on threshold spanning van MOSFET’s of de cut-off threshold spanning van JFET’s op het scherm.
Er is geen voorziening aanwezig om de te testen onderdelen op het printje aan te sluiten, daar moet u zélf iets op verzinnen. Wél is er plaats voor een DIL-14 IC-voetje. Als u daar een 14-pens ZIF-socket in monteert, zo’n voetje met een hendeltje, kunt u in ieder geval halfgeleiders met dunne aansluitdraadjes in de print duwen om te testen.
Het uiterlijk van de JasonKits curvetracer.
Het uiterlijk van de JasonKits curvetracer.
Fabrikant, leverancier en prijs
Dat is een ingewikkeld verhaal. Deze schakeling is blijkbaar ooit ontworpen en gebouwd op gaatjesprint door ene Peter Balch, die de tekeningen en foto’s van zijn prototype op www.instructables.com heeft gepubliceerd. Een bedrijfje gevestigd op Malta, JasonKits, heeft dit ontwerp al dan niet legaal overgenomen en er een PCB-versie van ontworpen. JasonKits heeft nog meer van dit soort door particulieren ontworpen schakelingen in de verkoop. Maar dit bedrijf heeft de verkoop weer uitbesteed aan Tindie. Tindie is een online marktplaats voor elektronica-projecten en -producten. Het platform verbindt ontwerpers en startups direct met kopers wereldwijd. Sinds 2019 is Tindie eigendom van Hackaday. U moet het apparaat dus dáár bestellen, via:
maar het wordt wél geleverd door JasonKits vanuit Malta.
De prijs van de curvetracer bedraagt € 37,63, maar Malta Post vraagt € 11,71 voor de verzending naar Nederland. Malta ligt niet zover weg, maar toch deed ons pakket er veel langer over dan de meeste pakketten die uit China komen. Wij bestelden deze curvetracer op 7 januari, het pakket werd op 28 januari door postnl afgeleverd.
Het aan ons geleverde exemplaar draagt het versienummer V2.0.
De print van versienummer V2.0
In de onderstaande afbeelding hebben wij de componentenopstelling van de JasonKits curvetracer V2.0 weergegeven, zodat u de diverse componenten gemakkelijk terug kunt vinden aan de hand van het schema, dat wij verder in dit artikel publiceren.
De componentenopstelling op de print.
De componentenopstelling op de print.
De handleiding
De meegeleverde handleiding bestaat uit drie velletjes A4-papier, waarop in het kort het werken met dit apparaat in het Engels wordt beschreven. Ook het volledige schema wordt gepubliceerd, wat wel een unicum kan worden genoemd! Ook interessant is dat blijkbaar de mogelijkheid bestaat de print te laten communiceren met uw PC via een seriële link. Hoe dat werkt wordt uitgelegd op de twee laatste pagina’s van deze handleiding.
De voeding voor de schakeling
Peter Balch heeft zijn prototype ontworpen met batterijvoeding door vier cellen van 1,5 V. JasonKits heeft het over een voedingsspanning van minimaal 9 Vdc en maximaal 12 Vdc, aan te sluiten via een standaard voedingsconnector, rechtsonder op de print.
De elektronica van de JasonKits curvetracer
De componenten op de print
In de onderstaande foto ziet u de basisprint van de curvetracer, met verwijderde display-print. Op deze print ontdekken wij de volgende IC’s:
1 x LM358:
Een veelgebruikte dubbele operationele versterker, ontworpen voor single-supply toepassingen.
1 x MCP4802E:
Een dubbele acht bit brede digitaal-naar-analoog omzetter (DAC) van Microchip, met SPI-interface en ingebouwde referentiespanning.
1 x 17L33:
Is een veelgebruikte SMD-markering op kleine low-dropout regelaars die een vaste uitgangsspanning van +3,3 V leveren.
1 x L7805:
Is een lineaire spanningsregelaar die een vaste uitgangsspanning van +5,0 V levert.
1 x ATMEGA328P:
Is een populaire acht bit microcontroller van Atmel (nu Microchip), gebaseerd op de AVR-architectuur, uiteraard bekend van de Arduino Uno.
Naast deze IC’s zijn nog drie laagvermogen transistoren aanwezig. Aan de onderzijde van de print ziet u nog een heel klein opsteekprintje, dat in het oorspronkelijk ontwerp bedoeld was om de 6 V batterijspanning om te zetten in 12 Vdc.
De basisprint van de curvetracer.
De basisprint van de curvetracer.
Het principe van de schakeling
De principiële werking wijkt niet af van deze van andere curvetracers en is, voor bipolaire transistoren, geschetst in de onderstaande figuur. Via de weerstand van 27 kΩ wordt er, gedurende één periode van de meetcyclus, een constante stoom in de basis gestuurd. In die periode wordt er aan de collector een zaagtandvormige spanning aangeboden. In serie met de collector staat een weerstandje van 100 Ω. Beide aansluitingen van die weerstand gaan naar de ADC’s in de Arduino. De software kan uit de gegevens van die twee ADC’s het verloop van de collectorstroom Ic en van de collector/emitter-spanning Uce berekenen en in een grafiek verwerken. Nadien start de volgende periode van de meetcyclus met een iets verhoogde basisstroom.
Opmerkenswaardig is dat ook PNP halfgeleiders worden gevoed met de aanwezige positieve spanning van 12 Vdc. Hoe dat gaat ziet u rechts in de figuur. De emitter is rechtstreeks verbonden met deze positieve spanning en de collector wordt gevoed met een zaagtand die verloopt van +12 V naar 0 V. Hetzelfde geldt voor de basis, die wordt gevoed uit een trapspanning die daalt van +12 V naar 0 V.
Bij het testen van FET’s worden, via de basisweerstanden, de gates gevoed met trapspanningen van 0 V tot maximaal 12 V.
De principiële werking.
De principiële werking.
Het blokschema van het apparaat
In de onderstaande figuur geven wij het blokschema, de twee ingetekende transistoren zijn de ‘DUT’s’, ofwel de componenten die getest moeten worden. De twee DAC’s uit de MCP4802E worden uit de Arduino gestuurd en leveren aan hun uitgangen de zaagtand- en trapspanningen voor het sturen van de basis en de collector of de gate en de drain. De uitgangsspanningen van de DAC’s (4 V) worden via de twee op-amp’s en drie transistors opgevoerd tot 12 V. De spanningen over de collector- of drainweerstanden worden door resistieve spanningsdelers 12 V naar 5 V binnen het bereik van de ADC’s in de Arduino gebracht. Het LCD-display wordt, via spanningsdelers 5 V naar 3,3 V, aangestuurd uit de uitgangen van de Arduino.
Het blokschema van de curvetracer.
Het blokschema van de curvetracer.
Het volledig schema van de curvetracer
Het volledig schema van de curvetracer is voorgesteld in de onderstaande figuur. De verticale rode lijn geeft de grens weer tussen het 12 V deel van de schakeling (links) en het 5 V deel. De LM358 is geen rail-ro-rail op-amp. De uitgang kan dus niet tot tegen de voeding worden uitgestuurd. Om dit spanningsverlies te compenseren worden de uitgangen van de twee op-amp’s afgesloten met twee transistoren Q1 en Q2 die de maximale uitgangsspanningen opvoeren tot 12 V.
In de software is een routine aanwezig, die er voor zorgt dat de collector- of drainstroom nooit groter kan worden dan 50 mA. Als dit dreigt te gebeuren dan zorgt deze routine ervoor dat de collector/emitter- of drain/source-spanning daalt.
Een andere routine detecteert, aan de hand van het vloeien van stroom door de weerstanden, dat u een halfgeleider op de curvetracer hebt aangesloten en start dan één meetcyclus.
De versterkingsfactor β van een bipolaire transistor wordt door de software berekend bij een Uce van 2 V. Op dat moment wordt de gemeten collectorstroom gedeeld door de aangeboden basisstroom. Voor MOSFET’s berekent de software de inschakeldrempel. Bij een Uds-spanning van 6 V wordt de Ugs geleidelijk verhoogd tot de drainstroom gelijk is aan 5 mA. Bij JFET’s wordt de uitschakeldrempel berekend. Ook nu wordt gemeten bij een Uds-spanning van 6 V. De Ugs wordt dan geleidelijk kleiner gemaakt tot de drainstroom kleiner wordt dan 1 mA.
Het volledig schema van de curvetracer.
Het volledig schema van de curvetracer.
De testspanningen
In het onderstaand oscillogram ziet u hoe de signalen die aan de collector en de basis worden aangeboden, bij het testen van een NPN-transistor, er uitzien. Voor het weergeven van het basissignaal hebben wij een weerstand van 12 kΩ tussen het soldeerpad op de print en de basis van de transistor opgenomen en het signaal dat uit het printje komt gemeten. U ziet duidelijk hoe, naarmate de basisstroom stijgt, de collectorspanning daalt. Dat wordt waarschijnlijk veroorzaakt door de routine die de collectorstroom op 50 mA begrenst.
Zoals reeds geschreven wordt slechts één meetcyclus uitgevoerd nadat u een halfgeleider op de tracer hebt aangesloten. De meetcyclus duurt ongeveer vijf seconden. U ziet de diverse curves een na een op het display verschijnen.
De signalen op de collector en de basis.
De signalen op de collector en de basis.
De JasonKits curvetracer in de praktijk
Aansluiten van de componenten
In de onderstaande figuur hebben wij het deel van de print waar u de te testen halfgeleiders op de schakeling moet aansluiten vergroot weergegeven. Links naast de plaats voor een DIL-14 IC-voetje zitten 2 x 3 kleine padjes die u ook kunt gebruiken voor het aansluiten van de te testen halfgeleiders. De bovenste rij is voor NPN en N-channel, de onderste voor PNP en P-channel. Als u dus het printje in een behuizing inbouwt moet u óf zes stekkerbussen op het frontplaatje monteren óf werken met een 2 x 3 standen omschakelaar.
Deel van de print waar u de te testen onderdelen kunt aansluiten.
Deel van de print waar u de te testen onderdelen kunt aansluiten.
De voedingsspanning
Omdat Peter Balch het prototype heeft ontworpen voor voeding uit 4 x 1,5 batterijen hoopten wij dat de JasonKits versie ook op die manier kan worden gevoed. Dat is niet zo, de minimale voedingsspanning waarbij de schakeling goed werkt bedraagt ongeveer 7,5 V.
Het opstarten van het apparaat
Na het aansluiten van de voedingsspanning, zonder aangesloten component, verschijnt het onderstaande menu op het display. U moet hier kiezen tussen het testen van bipolaire transistors, MOSFET’s en JFET’s. De curvetracer wordt geleverd met een aanraakscherm, dus u moet een van de drie vierkantjes aanklikken. Deze selectie wordt niet in een geheugen opgeslagen, de tester start altijd opnieuw op met de ‘PNP-NPN‘-keuze geselecteerd.
Het openingsmenu van de curvetracer.
Het openingsmenu van de curvetracer.
Kiezen van minimale en maximale basis/gate-sturing
Door op ‘SETUP‘ te klikken verschijnt een van de twee onderstaande sub-menu’s op het scherm:
Voor bipolaire transistors kunt u de minimale en maximale basisstroom instellen, in stappen van 50 μA, tussen 0 μA en 350 μA.
Voor MOSFET’s en JFET’s kunt u de minimale en maximale gatespanning, in stappen van 1 V, instellen tussen 0 V en 12 V.
Ook deze selecties blijven niet bewaard, dus als u het apparaatje uit- en weer inschakelt, moet u opnieuw uw keuze invoeren. Heel vervelend!
Kiezen van minimale en maximale basis/gate-sturing.
Kiezen van minimale en maximale basis/gate-sturing.
Aansluiten van de halfgeleider
Nadien sluit u, met ingeschakelde voeding, de te testen halfgeleider aan. De software detecteert het vloeien van collector- of drainstroom en start één meetcyclus op. De resultaten worden op het display geschreven en blijven daar staan tot u de halfgeleider verwijdert. Op dat moment verschijnt weer het start-menu in beeld en kunt u opnieuw beginnen met bijvoorbeeld een andere maximale waarde van de basisstroom.
Het opnemen van de mooiste grafieken
U begint inderdaad het best met het instellen van een lage maximale basisstroom. Als dan blijkt dat de grafieken te dicht bij elkaar liggen en slechts een deel van het display vullen stelt u die waarde een stapje hoger in en sluit de halfgeleider weer aan. Op die manier krijgt u al na twee of drie pogingen een mooie grafiekenbundel, die het volledige scherm vult.
Een paar meetresultaten
Een blauwe LED
Dit onderdeel blijkt een geleidingsspanning te hebben van ongeveer 3,0 V.
Stroom/spanning-karakteristiek van een blauwe LED.
Stroom/spanning-karakteristiek van een blauwe LED.
Een bipolaire NPN transistor van het type BC107
In het onderstaand oscillogram ziet u de volledige karakteristiekenbundel voor alle basisstromen tussen 0 μA en 150 μA. Helaas wordt het plaatje ontsierd door het symbooltje van de NPN-transistor, die midden in de bundel wordt getekend. Veel logischer was het geweest als de software-ontwikkelaar dit (overigens overbodige) symbooltje in de rechter bovenhoek van het display had geplaatst, ver weg van de bundel.
Van een dergelijk schoonheidsfoutje begrijpen wij werkelijk helemaal niets! Zo’n storend element op het display moet de ontwikkelaar toch al bij de allereerste test opvallen? En zo moeilijk moet het toch niet zijn om dit symbooltje naar rechts te verplaatsen?
U ziet dat de software ook de versterkingsfactor β berekent en op het display zet. Dezelfde transistor geeft op onze statische halfgeleidertester TT100 van Voltcraft een waarde van 280, een niet al te groot verschil dus.
Ic = f(Uce)-karakteristiek van een BC107.
Ic = f(Uce)-karakteristiek van een BC107.
Een bipolaire NPN transistor van het type 2N3055
Op het onderstaand oscillogram hebben wij de Ic = f(Uce) van een 2N3055 vermogenstransistor opgenomen, met basisstromen tot 200 μA. Vreemd genoeg beweert de curvetracer dat deze halfgeleider een β heeft van 161, volgens de spec’s ligt β voor deze transistor echter tussen 20 en 70. Meten met onze statische tester TT100 levert een waarde van 91 op, ook nog heel veel.
Ic = f(Uce)-karakteristiek van een 2N3055.
Ic = f(Uce)-karakteristiek van een 2N3055.
Een bipolaire PNP transistor van het type BC177
De Ic = f(Uce)-karakteristiek staat in het onderstaand oscillogram. Vreemd genoeg wordt deze karakteristiek in het eerste kwadrant van het assenkruis getekend, wel met negatieve waarden van Ib, Ic en Uce. Wiskundig klopt hier uiteraard niets van en moet deze karakteristiek in het derde kwadrant worden getekend, zoals alle andere ons bekende curvetracers wel doen!
De gemeten β-waarde is met 267 heel wat lager dan wat onze TT100 er van vindt: 304.
Ic = f(Uce)-karakteristiek van een BC177.
Ic = f(Uce)-karakteristiek van een BC177.
Een P-kanaal MOSFET van het type IRF9530
Tot slot een HEXFET van het type IRF9530 van International Rectifier. Ook nu worden de karakteristieken in het eerste kwadrant met negatieve waarden getekend. Dit is een halfgeleider die tot 20 A en 60 V kan verwerken, wij zijn dus heel benieuwd hoe dit apparaatje met zijn 50 mA en 12 V de karakteristiek weergeeft. Dat ziet u in het onderstaand oscillogram, er wordt maar een heel klein deel van de uit het datasheet bekende Id = f(Uds)-grafiek op het display geschreven.
Ook de berekende Uth, de gate cut-off threshold-spanning, is vreemd. Er wordt een waarde van 0,0 V op het scherm gezet, terwijl volgens de spec’s die spanning tussen -2.0 V en -4,0 V ligt. Dat vindt ook onze TT100, die berekent een waarde van -2,98 V.
Id = f(Uds)-karakteristiek van een IRF9530.
Id = f(Uds)-karakteristiek van een IRF9530.
De conclusie over de JasonKits curvetracer
Net zoals bij de test van de curvetracer BGDR van YiCheng Electronics vragen wij ons ook bij dit apparaatje af: ‘bruikbaar meetapparaat of speelgoed?‘. En ook nu laten wij het antwoord op deze vraag aan de lezer van dit artikel over.
De Velleman / Whadda signaalgever/-volger is ontworpen om een specifiek signaal te injecteren in defecte audioschakelingen (bv. versterkers, radio’s, toonregelingen) zodat de precieze plaats van het defect kan worden bepaald.
Dit is een eenvoudige manier om defecten op te sporen.
De signaalgever kan ook worden gebruikt als monitor of versterker.
Voor ongeveer € 25,00 koopt u de besturingselektronica voor een zelf te bouwen lineaire, maar digitaal instelbare voeding. U moet echter nog wél het een en ander extra kopen.
Kennismaking met de Hiland 28 V – 2 A voeding
Het eindresultaat
Om meteen met de deur in huis te vallen tonen wij u het eindresultaat van dit bouwpakket. Twee kleine printjes waarop u de volledige besturingselektronica aantreft voor een lineaire voeding met een uitgangsspanning van 0,1 V tot 28,0 V en een stroombegrenzing van 0,01 A tot 2,00 A. Het regelmechanisme van de voeding werkt, op de traditionele ouderwetse manier, volledig analoog (lineair). Tussen de ongestabiliseerde ingangsspanning en de gestabiliseerde uitgangsspanning staat dus een regeltransistor. Die elektronica zit op de grootste print. Zowel de stroom als de spanning stelt u echter digitaal in met twee draaibare en klikbare encoders. De ingestelde waarden verschijnen op een display met uiteraard ook de actueel geleverde spanning en stroom. Dat digitale deel van de schakeling is ondergebracht op het kleine printje. Beide printjes moet u met elkaar verbinden door middel van een vijfaderig kabeltje.
Het eindresultaat van dit bouwpakket.
Fabrikant, model, leveranciers en prijs
Dit bouwpakket wordt samengesteld door Hiland maar wordt ook wel aangeboden onder de naam Aneng. Wie de schakeling heeft ontworpen is niet duidelijk. Het pakket heeft ook geen typenummer, maar als u via Google zoekt naar ‘Hiland 28V 2A supply‘ of ‘Aneng 28V 2A supply‘ vindt u voldoende aanbieders die het pakket via AliExpress of Amazon verkopen. De prijzen lopen nogal uiteen, maar de goedkoopste leverancier biedt de set via AliExpress aan voor € 16,92 plus € 5,64 voor de verzending.
De levering van het pakket
Zoals gebruikelijk worden de onderdelen samengeperst in een veel te klein plastic zakje. Gelukkig zit het ene IC, een ATMEGA8, en zijn voetje wel op een stukje schuim geprikt zodat de pootjes van beide onderdelen in goede staat de slordige verpakking overleven.
Helaas wordt geen bouwbeschrijving meegeleverd, maar dank zij dit uitgebreide artikel zal het nabouwen van deze kit geen problemen opleveren.
Hoe kan een Chinese fabrikant een vijf decaden weerstand decaden box voor één tientje aanbieden? Wij kochten er twee, sloopten ze en ontdekten het geheim van deze lage prijs. Nadien modificeerden wij ze tot écht bruikbare apparaten.
Achtergrond-informatie: weerstand decaden boxen
Onmisbaar bij het zélf knutselen aan schakelingen
Als u zélf analoog ontwerpt is een methode om snel een weerstand te kunnen wijzigen in een schakeling erg nuttig. Op die manier kunt u bijvoorbeeld een versterkertrap experimenteel goed instellen zonder dat u moeilijke berekeningen moet uitvoeren of een ingewikkeld en duur simulatie-programma moet inschakelen. Voor dat snel wijzigen van een weerstand is een decaden box het vaakst toegepaste hulpmiddel. Zo’n box bestaat uit een aantal geijkte draaischakelaars waarmee u een weerstand stapsgewijs kunt verhogen of verlagen met bijvoorbeeld een resolutie van 10 Ω. Beweert uw meetapparatuur dat de instelling van de trap goed is, dan kunt u uit de standen van de draaischakelaars de waarde van de weerstand aflezen en de box vervangen door een vaste weerstand.
Even handig bij brugmetingen
Als u wel eens experimenteert met brugschakelingen, zoals die van wheatstone, is het bezit van een weerstand decaden box vrijwel onmisbaar. Met zo’n box in een van de diagonalen van de brug kunt u die netjes afregelen en de waarde van de geschikte weerstand van de box-schakelaars aflezen.
Wat in de handel is, is vrij duur
Helaas zijn de decaden boxen die in de handel zijn vrij duur voor hobby-gebruik. In de onderstaande foto ziet u bijvoorbeeld model 3265 van PeakTech, waarmee u een weerstand kunt selecteren tussen 1 Ω en 11,11111 MΩ met een resolutie van 1 Ω en een tolerantie van ±5 %. Deze box kost ongeveer € 140,00.
Model 3265 van PeakTech als voorbeeld van een decaden box.
Na lang zoeken hebben wij een bouwpakketje van een decaden box gevonden bij Sparkfun. Dit bouwpakketje KIT-13006 kost slechts ongeveer $ 25,00 en u kunt er een weerstand tussen 10 Ω en 999,99 kΩ mee instellen met een resolutie van 10 Ω en een tolerantie van ±5 %. Het nadeel van dit pakket is dat het niet in een behuizing zit en dat het niet erg gemakkelijk is om rechtstreeks bij dit Amerikaans bedrijf te bestellen vanuit Europa. Het bouwpakketje wordt echter ook geleverd door Digikey dat er € 41,80 voor vraagt.
Het bouwpakketje van Sparkfun.
Het schema van één weerstand decade
In de onderstaande figuur is het schema van één decade uit zo’n box getekend. Iedere decade bestaat uit de serieschakeling van negen identieke weerstanden met een waarde van 1 Ω, 10 Ω, 100 Ω, 1 kΩ, 10 kΩ, 100 kΩ of 1 MΩ. Met de schakelaar S1 kunt u contact maken met de knooppunten tussen de weerstanden. In de getekende stand van de schakelaar is de decade ingesteld op een weerstand van 3 kΩ.
Het voordeel van de serieschakeling van de weerstanden is dat de tolerantie van de serieschakeling in vrijwel alle gevallen kleiner is dan de tolerantie van de individuele weerstanden. Als de individuele weerstanden een tolerantie hebben van ±5 % zal het zelden tot nooit voorkomen dat alle weerstanden uit de serieschakeling een identieke tolerantie hebben. In de praktijk heeft de ene een positieve afwijking van 2 %, de volgend een negatieve afwijking van 3 %, etc. Een deel van de negatieve afwijking wordt gecompenseerd door de positieve afwijking en de serieschakeling van beide weerstanden is nauwkeuriger dan de individuele weerstanden.
Het schema van één weerstand decade.
Het Chinese alternatief: model 23022
Kennismaking met model 23022
Door diverse Chinese aanbieders wordt een spotgoedkope weerstand decaden box aangeboden voor prijzen vanaf iets meer dan een tientje. En dat vaak met gratis bezorging! Wij bestelden twee exemplaren bij de ‘Tools Drop-Ship Store’ op AliExpress. Deze box, waarvan de echte fabrikant niet openbaar wordt gemaakt en die alleen bekend is onder de code ‘23022’, zit in een stevige zwarte behuizing van 160 mm x 120 mm x 60 mm en weegt 302 g. Met de vijf forse draaiknoppen kunt u de weerstand instellen tussen (in theorie) 0,1 Ω en 9.999,9 Ω.
Helaas zijn er geen 4 mm banaanstekkerbussen aanwezig, maar schroefconnectoren waaronder u een draad moet klemmen. Gelukkig zijn die zonder problemen te vervangen door 4 mm stekkerbussen, zodat u de box via de standaard meetsnoeren met 4 mm banaanstekkers kunt aansluiten.
De vijf draaischakelaars zijn, dank zij de forse knoppen, soepel te bedienen en klikken duidelijk in hun standen.
Geen negatief woord te verzinnen over het uiterlijk van het apparaatje!
Het uiterlijk van de weerstand decaden box model 23022.
De levering
De box wordt geleverd in een kartonnen doosje en met een handleiding in het Chinees.
De verpakking van model 23022.
De specificaties volgens de leverancier
– Weerstandsbereik: 0 Ω ~ 9.999,9 Ω
– Resolutie: 0,1 Ω
– Tolerantie: ±1,0 %
– Restweerstand bij instelling op nul: < 0,03502 Ω – Vermogen: 0,5 W – Isolatie tussen schakelaars en behuizing: > 50 MΩ
Dat zijn specificaties die weliswaar professioneel zijn te noemen maar die wij, tot ons ongelijk wordt bewezen, met een flinke korrel zout tot ons nemen.
Het interne van model 23022
De frontplaat zit met vier lange schroeven vast in de behuizing. Deze zijn via de achterzijde te verwijderen. Een van de oorzaken van de lage prijs wordt onmiddellijk duidelijk. Men heeft geen dure standaard draaischakelaars toegepast, maar gekozen voor een systeem waarbij de schakelaarcontacten geïntegreerd zijn in het printontwerp. Over de circelvormige koperen track’s glijden metalen contactbruggen die rond draaien als u aan de knoppen van het apparaat draait. Dit lijkt in eerste instantie een zeer onbetrouwbare constructie, maar vergeet niet dat vrijwel alle multimeters die een grote draaischakelaar hebben om de te meten grootheid in te stellen op een identieke manier werken.
Het is duidelijk dat de schakelaars twee ‘moedercontacten’ hebben en dat wij niet te maken hebben met een 1×10-standen schakelaar maar met een tien-standen schakelaar waarvan vijf standen contact maken met het ene moedercontact en vijf andere standen contact maken met het tweede moedercontact.
Er valt weinig logica te ontdekken in de manier waarop de track’s op de print zijn aangebracht en nog minder in de diverse breedtes van deze sporen. Het ontwerp van de print laat in ieder geval geen professionele indruk achter.
De klikstanden van de schakelaars
Valt nog te onderzoeken hoe de schakelaars zo duidelijk in hun standen klikken. In de onderzijde van de ronde schijven rond de knoppen van de schakelaars is een ronde groef aanwezig waarin tien putjes zijn geboord. Bij het draaien aan de knop valt een metalen kogeltje in deze putjes. Dit kogeltje kan nergens ander heen, want het zit klem tussen een identiek putje in de deksel van de behuizing en de groef en putjes aan de onderzijde van de knop.
Die constructie zorgt er bovendien voor dat de knop van de schakelaar naar boven wordt geperst, een actie die in het apparaat ervoor zorgt dat de sleepcontacten tegen de print worden geduwd.
Een goedkope en slimme oplossing! Tóch hadden wij liever gezien dat er minstens twee van die kogeltjes aanwezig waren. Dat zou de lange-termijn betrouwbaarheid van deze constructie zonder meer ten goede komen.
Het interne van model 23022.
Details van één schakelaar
In de onderstaande foto ziet u een detailopname van een van de vijf schakelaars. U ziet op de koperen track’s duidelijk de sporen van de punten van de draaibare sleepcontacten. Wat verder opvalt is dat er slechts vijf uiterst kleine SMD-weerstandjes aanwezig zijn die gesoldeerd zijn tussen de printsporen. Aan de afmetingen te zien zijn die weerstandjes van het type 3216 met als afmetingen 3,2 mm bij 2,5 mm en een vermogen van 1/4 W. Het gespecificeerde vermogen van 0,5 W klopt dus niet! Vier van die weerstandjes hebben een waarde van 1R00, de vijfde van 4R99 (of uiteraard tienvouden daarvan). De waarde 4,99 komt alleen voor in de E96 en E192 reeksen. Wij veronderstellen dus dat er inderdaad weerstandjes met een tolerantie van ±1,0 % worden toegepast.
Detail van een van de schakelaars.
Het schema van één decade
In de onderstaande figuur hebben wij het schema van één decade uitgetekend. Slim hoe de ontwerpers zelfs op de uiterst goedkope SMD-weerstandje hebben weten te bezuinigen! Vijf stuks in plaats van negen!
Schema van een van de decade-schakelaars.
Vervangen van de aansluitconnectoren
Zoals reeds geschreven wordt model 23022 geleverd met twee schroefconnectoren waaronder u een draad moet klemmen. Wij adviseren u deze te vervangen door normale 4 mm banaanstekkerbussen. Dat gaat heel eenvoudig. In de onderstaande foto ziet u de aanwezige schroefconnectoren boven en de vervangende 4 mm banaanstekkerbussen onder. De schroefdraad is identiek, de boutjes zijn identiek, ja zelfs het aanwezige soldeerlipje is identiek. Even losschroeven, vervangen en weer vastschroeven. Klaar!
Vervangen van de connectoren.
De nauwkeurigheid gemeten
Uiteraard is de belangrijkste vraag of zo’n goedkope decaden box een te vertrouwen weerstandsinstelling levert. Wij hebben de weerstand van beide door ons gekochte boxen met de vier-draad methode gemeten met onze referentiemeter 8842A van Fluke. De resultaten zijn samengevat in de onderstaande tabel.
Zoals te verwachten is, is de bij de specificaties gegeven nul-weerstand van 0,03502 Ω niets meer of minder dan een natte droom van de fabrikant. Zo’n lage waarde zal zelfs bij de duurste boxen nauwelijks haalbaar zijn en dus zeker niet bij zo’n simplistische constructie als een contactbrug die over koperen niet eens vergulde track’s op een print glijdt. De grote procentuele afwijking bij een instelling op 1,000.0 Ω valt volledig te verklaren door de hoge nul-weerstand van 300 mΩ. Hoe hoger u de weerstand instelt, hoe kleiner de invloed van die nul-weerstand uiteraard wordt. De gemeten gemiddelde procentuele afwijking bij instellingen van meer dan 100 Ω is zonder meer uitstekend te noemen.
Twee model 23022 weerstand decaden boxen gemeten.
Instelling
Decaden box 1
Decaden box 2
Gemiddelde afwijking
0,0000 Ω
00,3251 Ω
00,3125 Ω
—-
1,0000 Ω
01,3008 Ω
01,3345 Ω
31,7 %
10,000 Ω
10,4517 Ω
10,3808 Ω
4,16 %
100,00 Ω
100,352 Ω
100,205 Ω
0,28 %
1,0000 kΩ
0,99841 kΩ
0,99874 kΩ
0,14 %
9,9999 kΩ
09,9585 kΩ
09,9517 kΩ
0,45 %
Onze conclusie over deze weerstand decaden box
Soms kunnen wij de beslissingen van ontwerpers van elektronica producten maar moeilijk begrijpen. Dat geldt zeker voor deze weerstand decaden box.
Waarom vermeldt iemand een volstrekt ongeloofwaardige waarde als een nul-weerstand < 0,03502 Ω bij de spec’s, terwijl iedereen die ook maar iets van elektronica afweet beseft dat dit absolute kolder is?
Waarom de ontwerpers gekozen hebben voor een laagste decade van 0,1 Ω tot 0,9 Ω is ons ook een raadsel. Dit bereik gaat immers compleet verloren in de nul-weerstand van de schakelaars. Ook het bereik van 1 Ω tot 9 Ω wordt door de hoge nul-weerstand zo aangetast dat het praktisch nut verwaarloosbaar is. Veel verstandiger zou het zijn geweest als de ontwerpers van dit product het bereik met een factor honderd hadden verhoogd. Een resolutie van 10 Ω op de instelling van een weerstand is in vrijwel alle gevallen meer dan goed genoeg. Het voordeel is dat het hoogste bereik geen 9,999.9 kΩ is maar een veel bruikbaarder 999,99 kΩ.
De decaden box modificeren
Een handiger bereik
Het bereik van 0,1000 Ω tot 9,9999 kΩ is, zoals geschreven, nogal onpraktisch. Vandaar dat wij onze twee exemplaren hebben omgebouwd door de mini-SMD weerstandjes te vervangen door zwaardere exemplaren en bovendien alle waarden te vermenigvuldigen met honderd. Er ontstaat dan een decaden box met een bereik van 10,000 Ω tot 999,99 kΩ en dat is uiteraard veel praktischer. Het resultaat wordt een nuttige aanwinst voor uw hobby-lab en dat voor een spotprijsje!
De weerstandjes
Wij hebben bij het Duitse bedrijf Reichelt Elektronik een set metaalfilm weerstanden van Yageo besteld met een tolerantie van ±1,0 % en een vermogen van 0,6 W. Die kosten slechts € 0,11 per stuk, u hebt er per decaden box 25 nodig wat de totale extra investering op € 2,75 brengt!
De bestelcodes van de weerstandjes.
Type
Omschrijving
aantal
prijs per st.
Totaal
METALL 100K
Metaalfilmweerstand 100 K-Ohm
8
€0,11
€0,89
METALL 4,99K
Metaalfilmweerstand 4,99 K-Ohm
2
€0,11
€0,22
METALL 499
Metaalfilmweerstand 499 Ohm
2
€0,11
€0,22
METALL 49,9
Metaalfilmweerstand 49,9 Ohm
2
€0,11
€0,22
METALL 10,0
Metaalfilmweerstand 10,0 Ohm
8
€0,11
€0,89
METALL 100
Metaalfilmweerstand 100 Ohm
8
€0,11
€0,89
METALL 1,00K
Metaalfilmweerstand 1,00 K-Ohm
8
€0,11
€0,89
METALL 10,0K
Metaalfilmweerstand 10,0 K-Ohm
8
€0,11
€0,89
METALL 49,9K
Metaalfilmweerstand 49,9 K-Ohm
2
€0,11
€0,22
METALL 499K
Metaalfilmweerstand 499 K-Ohm
2
€0,11
€0,22
SMD-weerstanden verwijderen, axiale weerstandjes solderen
Natuurlijk moet u eerst de SMD-weerstandjes los solderen en vervangen door de axiale soortgenoten. De werkzaamheden aan één decade ziet u in de onderstaande foto.
De SMD-weerstandjes zijn vervangen.
De nieuwe meetresultaten
Na het vervangen van alle weerstanden hebben wij uiteraard weer een test uitgevoerd, waarvan de resultaten zijn samengevat in de onderstaande tabel. Om de een of andere reden zijn de nulweerstanden van beide boxen flink gestegen van ongeveer 0,3 Ω naar ongeveer 0,8 Ω. De grote fout bij instelling op 10,000 Ω is uiteraard daardoor te verklaren. Voor hogere weerstandswaarden voldoet de box uitstekend met procentuele afwijkingen die veel lager zijn dan de ±1 % van de individuele weerstandjes.
Ionisatie door een botsing tussen een elektron en een atoomFK921 lucht ionisator compleet
Met dit bouwpakketje kunt u een ionisator bouwen die de lucht in uw woonomgeving zou opschonen en uw gezondheid bevorderen. Wij schrijven bewust ‘zou’ omdat de werking van dergelijke ionisatoren nogal omstreden is.
Achtergrond informatie
De bouw van de materie
Volgens de klassieke natuurkunde is alle voor ons tastbare materie opgebouwd uit atomen. Zo’n atoom heeft een kern, waarin protonen en neutronen aanwezig zijn. Rond die kern draaien elektronen in welbepaalde banen. Alweer volgens de klassieke natuurkunde kunt u elektronen, protonen en neutronen voorstellen door minuscule harde bolletjes materie die bepaalde eigenschappen hebben. Eén van die eigenschappen is elektrische lading. Protonen hebben een positieve lading van +1, elektronen een negatieve lading van -1. Neutronen hebben geen elektrische lading en zijn dus neutraal. Een atoom is elektrisch neutraal, er zitten even veel positief geladen protonen in de kern als er negatief geladen elektronen rond de kern draaien.
Hoewel inmiddels duidelijk is dat deze voorstelling van zaken tamelijk primitief is kunnen wij er tóch vrijwel de gehele chemie en een groot deel van de elektrotechniek mee verklaren.
Het zuurstof atoom
De lucht die u inademt bestaat voor ongeveer 20 volume-procent uit zuurstof. Zuurstof is een voor het leven onmisbaar element. Alweer volgens de klassieke natuurkunde kunt u een zuurstof atoom voorstellen zoals getekend in de onderstaande figuur. In de kern zitten acht protonen en acht neutronen. Rond de kern draaien acht elektronen in twee banen of schillen. De schil die het dichtst bij de kern ligt noemt men schil K en daarin is plaats voor maximaal twee elektronen. De volgende schil heet schil L en daarin is plaats voor maximaal acht elektronen. Bij het model van het zuurstof atoom draaien er echter slechts zes elektronen in deze schil. Er is dus plaats voor nog twee elektronen.
De klassieke voorstelling van een zuurstof atoom.
Ionen
Een element zoals zuurstof kan gemakkelijk twee extra elektronen in zijn buitenste schil opnemen. Als dat gebeurt wordt de ladingsneutraliteit van het atoom geschonden en krijgt het atoom een negatieve lading. Een dergelijk atoom noemt men een negatief ion of ‘anion‘. Het woord ion is afkomstig van het Griekse woord ‘ιον‘. Deze naam werd in 1834 bedacht door de Engelse natuur- en scheikundige Michael Faraday die dit woord toekende aan een toen onbekend deeltje dat in staan was in een waterige oplossing van één elektrode naar een andere elektrode te migreren. De ionisator
Een ionisator of ‘ionizer‘ is een apparaat dat atomen ioniseert. Dat wil zeggen dat een dergelijk apparaat in staat is een elektrisch neuraal atoom te voorzien van een positieve of negatieve lading. In het eerste geval gebeurt dit door elektronen uit het atoom te verwijderen. In het tweede geval doet men dit door extra elektronen in het atoom op te nemen. In het kader van dit artikel is alleen van belang dat het op een vrij eenvoudige manier mogelijk is een of twee elektronen in een zuurstof atoom te injecteren.
Dat gebeurt door een hoge ten opzichte van de aarde negatieve gelijkspanning op een naald aan te brengen. Bij het woord ‘hoge‘ moet u denken aan spanningen tussen 5 kV en 10 kV. Uit de punt van de naald zullen dan elektronen in de atmosfeer worden gesproeid. Een proces dat te vergelijken is met het sproeien van verfdruppeltjes uit een spuitbus. Deze vrije elektronen hechten zich vrij gemakkelijk aan zuurstof atomen. In de buitenste L-schil is immers plaats voor twee extra elektronen. Dit proces is al eeuwen bekend en staat bekend onder de naam ‘elektrische wind‘. Als u de punt van de elektrisch geladen naald in de buurt van een kaarsvlam houdt zult u vaststellen dat de vlam van de kaars opzij wordt geblazen. Het is zelfs mogelijk dat de vlam wordt uitgeblazen! Blijkbaar wekt de interactie tussen de sterk geladen naaldpunt en de zuurstofatomen die worden geïoniseerd een flinke luchtverplaatsing op.
Een experiment waarmee u het waaien van de elektrische wind kunt aantonen door Bernard Thomas.
Door het Thaise bedrijf Thaikits wordt een goedkoop bouwpakketje van een eenvoudige transistor curvetracer, lang geleden gepubliceerd in elektuur, aangeboden. Wij bouwden er eentje na, onze ervaringen leest u hier.
Wat is een transistor curvetracer?
De Ic = f (Uce) karakteristiek van een transistor
Deze karakteristiek geeft het verband tussen de spanning tussen de collector en de emitter en de grootte van de collectorstroom van een bipolaire transistor. Deze karakteristiek wordt de ‘uitgangskarakteristiek‘ van de halfgeleider genoemd. Dat is een zeer belangrijke karakteristiek omdat u deze gebruikt voor het instellen van de transistortrap.
De Ic = f (Uce) karakteristiek is als het ware de pasfoto van een bipolaire transistor. Als een transistor een goede uitgangskarakteristiek heeft weet u zeker dat deze halfgeleider goed werkt. Deze karakteristiek is echter in grote mate afhankelijk van de basisstroom die u in de transistor stuurt. Voor iedere waarde van de basisstroom kunt u een unieke uitgangskarakteristiek opnemen. Er ontstaat dus een bundel van curves die uniek is voor de transistor.
Een goede Ic = f (Uce)-karakteristiek van een transistor.
Een goede Ic = f (Uce)-karakteristiek van een transistor.
Het meten van de uitgangskarakteristiek
Hoe ontstaat een dergelijke bundel van curves? U stuurt een bepaalde constante stroom Ib in de basis. Vervolgens laat u de collector/emitter-spanning Uce stapsgewijs variëren van nul tot maximum en noteert voor iedere waarde de vloeiende collectorstroom Ic. U herhaalt deze metingen met verdubbelde basisstroom en ijvert zo verder tot u de volledige bundel curves hebt opgenomen.
Wat doet een curvetracer?
Het handmatig opnemen van deze uitgangskarakteristiek is een tijdrovende klus die u met wat eenvoudige elektronica echter in één seconde kunt uitvoeren. Een eenvoudige curvetracer, zoals dit apparaatje, zet namelijk de Ic = f (Uce)-karakteristiek op het scherm van uw analoge of digitale oscilloscoop. Als die bundel grafieken er goed uitziet, dan weet u dat u de transistor zonder problemen in nieuwe schakelingen kunt gebruiken. Onderstaande figuur onthult hoe dit elektronisch is te verwezenlijken. Een oscillator bestuurt enerzijds een trapspanning generator en anderzijds een zaagtandspanning generator. Iedere keer dat een zaagtandcyclus is doorlopen, wordt de trapspanning één trede verhoogd.
Na een bepaald aantal treden stort de trap in elkaar en herbegint het proces. De zaagtand wordt gebruikt als Uce en de trapspanning stuurt een stroom Ib de basis in. Uw oscilloscoop verlangt van u dat u hem voedt met Uce en Ic. De Uce meet u tussen de collector en de massa. De collectorstroom kan natuurlijk niet rechtstreeks worden gemeten. Niet getreurd echter, die stroom vloeit ook door de kleine weerstand Rc. De spanning over deze weerstand is immers recht evenredig met de collectorstroom en kan via een verschilversterker naar de verticale afbuiging van uw scoop.
Het principe van een transistor curvetracer.
Het principe van een transistor curvetracer.
Attentie!
Voor het toepassen van zo’n apparaatje hebt u dus een oscilloscoop nodig. Aan de bandbreedte en de gevoeligheid worden geen hoge eisen gesteld. U moet echter in ieder geval een oscilloscoop hebben die beschikt over twee kanalen CH1 en CH2. Bovendien moet de oscilloscoop de optie hebben om met deze kanalen te werken in de XY-modus. Een kanaal zorgt dan voor de horizontale verplaatsing van de spot, het tweede kanaal voor de verticale verplaatsing van de spot.
De CH-012EX transistor curvetracer van ThaiKits
De leverancier
Dit bouwpakketje wordt, bij ons beste weten, door slechts één bedrijf aangeboden, namelijk ThaiKits uit Thailand. U kunt het voor $ 38,00 bestellen via de website van het bedrijf. U kunt het bouwpakket bestellen via onderstaande link:
Bij ebay kunt u betalen via PayPal, Google Pay en diverse credticards. Betalen via iDEAL is echter bij geen van beide bedrijven mogelijk.
Het pakketje wordt door Thailand Post via luchtpost naar Nederland verstuurd, waar het wordt overgedragen aan de douane en vandaar aan postnl. De zending doet er echter weken over om bij u thuis te arriveren.
De samenstelling van het pakket
De kit bestaat uit twee printjes met bijbehorende onderdelen. Eén print bevat alle onderdelen, exclusief de trafo, voor het samenstellen van een gestabiliseerde voeding die ±15 V levert. De tweede print bevat de schakeling van de curvetracer.
De leveringsomvang van het bouwpakket
Zoals te doen gebruikelijk bij dergelijke internationale zendingen zitten de onderdelen in feite in een veel te klein pakketje, waarin alles zoals de overbekende sardientjes in het blik opgepropt zit. Gelukkig zijn de twee 14-pens IC’s en de IC-voetjes in een stukje piepschuim geprikt, zodat de pootjes van deze onderdelen de overtocht in goede orde overleven.
Hoe kan een Chinese fabrikant een zes decaden weerstand decaden box voor twéé tientjes in EURO’s aanbieden?
Achtergrond-informatie: weerstand decaden boxen
Onmisbaar bij het zélf knutselen aan schakelingen
Als u zélf analoog ontwerpt is een methode om snel een weerstand te kunnen wijzigen in een schakeling erg nuttig. Op die manier kunt u bijvoorbeeld een versterkertrap experimenteel goed instellen zonder dat u moeilijke berekeningen moet uitvoeren of een ingewikkeld en duur simulatie-programma moet inschakelen. Voor dat snel wijzigen van een weerstand is een decaden box het vaakst toegepaste hulpmiddel.
Zo’n box bestaat uit een aantal geijkte draaischakelaars waarmee u een weerstand stapsgewijs kunt verhogen of verlagen met bijvoorbeeld een resolutie van 10 Ω. Beweert uw meetapparatuur dat de instelling van de trap goed is, dan kunt u uit de standen van de draaischakelaars de waarde van de weerstand aflezen en de box vervangen door een vaste weerstand.
Even handig bij brugmetingen
Als u wel eens experimenteert met brugschakelingen, zoals die van wheatstone, is het bezit van een weerstand decaden box vrijwel onmisbaar. Met zo’n box in een van de diagonalen van de brug kunt u die netjes afregelen en de waarde van de geschikte weerstand van de box-schakelaars aflezen.
Wat in de handel is, is vrij duur
Helaas zijn de decaden boxen die in de handel zijn vrij duur voor hobby-gebruik. In de onderstaande foto ziet u bijvoorbeeld model 3265 van PeakTech, waarmee u een weerstand kunt selecteren tussen 1 Ω en 11,11111 MΩ met een resolutie van 1 Ω en een tolerantie van ±5 %. Deze box kost ongeveer € 140,00.
Na lang zoeken hebben wij een bouwpakketje van een decaden box gevonden bij Sparkfun. Dit bouwpakketje KIT-13006 kost slechts ongeveer $ 25,00 en u kunt er een weerstand tussen 10 Ω en 999,99 kΩ mee instellen met een resolutie van 10 Ω en een tolerantie van ±5 %. Het nadeel van dit pakket is dat het niet in een behuizing zit en dat het niet erg gemakkelijk is om rechtstreeks bij dit Amerikaans bedrijf te bestellen vanuit Europa. Het bouwpakketje wordt echter ook geleverd door Digikey dat er € 41,80 voor vraagt.
In de onderstaande figuur is het schema van één decade uit zo’n box getekend. Iedere decade bestaat uit de serieschakeling van negen identieke weerstanden met een waarde van 1 Ω, 10 Ω, 100 Ω, 1 kΩ, 10 kΩ, 100 kΩ of 1 MΩ. Met de schakelaar S1 kunt u contact maken met de knooppunten tussen de weerstanden. In de getekende stand van de schakelaar is de decade ingesteld op een weerstand van 3 kΩ. Lees verder → Bericht ID 48260
Dit is een milliohmmeter en ik heb er al een paar keer naar verwezen als een millivoltmeter.
Veel mensen vroegen om details over hoe ik deze milliohmmeter heb gemaakt. Na een paar weken zoeken heb ik nu het tijdschrift gevonden waaruit ik hem heb gemaakt. Als je hem in actie wilt zien, bekijk dan mijn eerdere video’s van een paar weken geleden.
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
