Zelfbouw overspanningsbeveiliging

Als rechtgeaarde hobbyist meent u uiteraard dat u dergelijke moduletjes veel goedkoper zélf in elkaar kunt knutselen. Zuiver technisch bekeken is dat natuurlijk het geval. VDR’s, thermische zekeringen en edelgas gevulde overspanningsbeveiligingen zijn voor een paar euro’s te koop. Meer hebt u niet nodig!

Denk echter aan uw verzekeringsmaatschappij!

De kans dat deze uw geknutsel op dezelfde manier waardeert als industrieel gemaakte modules is vrijwel nihil. Als er brand of schade ontstaat in uw huis door een bliksemincident en de inspecteur komt er achter dat u zélf aan de slag bent gegaan is de vraag of hij/zij de oorzaak van de brand en/of schade niet aan uw geknutsel wil toeschrijven in plaats van aan de bliksem.

Een schakeling voor onderdrukking van differential mode overspanning
Dit soort overspanning komt het meeste voor en vandaar dat wij tóch een schema publiceren van een goede beveiliging tegen dit soort calamiteiten, zie onderstaande figuur. Deze schakeling laat de aarde buiten beschouwing, zodat deze beveiliging ook is toe te passen op apparatuur die met een tweelingsnoer wordt gevoed.

  • Weerstanden R2 en R3
    Deze weerstanden van 0,1 Ω vergroten de gelijkstroomweerstand van de netspanningsaanvoer, waardoor de twee overspanningsafleiders G1 en R1 hun werk beter kunnen verrichten. De waarde van de weerstanden is zo klein, dat de normale belasting nauwelijks invloed heeft. Per afgenomen ampère valt er immers een spanning van maar 0,2 V over de twee weerstanden. Ook het vermogen van de weerstanden is niet kritisch. Dergelijke lage waarden worden alleen als draadgewonden uitvoering verkocht en een vermogen van 1 W is voor de meeste praktische toepassingen meer dan genoeg.
  • Spoelen L1 en L2
    Deze spoeltjes van 1 mH vergroten de zelfinductie van de netspanningsaanvoer, hetgeen zeer belangrijk is voor het goed onderdrukken van snelle spanningsimpulsen. De spoeltjes moeten natuurlijk wel in staat zijn de normale belastingsstroom te verdragen.
  • Condensator C1
    Deze condensator vormt met de twee spoelen een effectief laagdoorlaat filter waardoor de snelle stoorimpulsen, die via de netspanning binnenkomen, al wat worden afgevlakt. Uiteraard moet deze condensator een rating van 400 V hebben! Hierdoor moeten G1 en R1 minder vaak in actie komen, hetgeen de levensduur van deze componenten verlengd.
  • Edelgas gevulde overspanningsbeveiliging G1
    Deze moet een doorslagspanning van 500 V tot 600 V hebben.
  • VDR R1
    VDR’s van 300 Vac / 385 Vdc zijn dé standaard en voor minder dan twee euro’s in ieder postorderbedrijf te koop.
  • Zekering F2
    Deze buisvormige thermische zekering van 120 °C moet u in goed thermisch contact met de VDR monteren. Denk u er aan dat de zekering een werkspanning van 250 V moet kunnen verdragen?
  • Zekering F1
    Dit is uiteraard de standaard glaszekering van 20 mm bij 5 mm. De waarde hangt natuurlijk af van de belasting die u op de bliksembeveiliging wilt aansluiten.
Het schema van een zelfbouw bliksembeveiliging.
Het schema van een zelfbouw bliksembeveiliging.

Ondersteun mijn website’s, kanaal en inhoud en mijn voortdurende inspanningen via Patreon:
https://patreon.com/Colani

Suc6
Terry van Erp