Het ‘clippen’ van een versterker, je zal het misschien wel eens gehoord hebben maar wat is het nu precies.
Het heeft te maken met het afstellen van de gain op de versterker.
De gain lijkt wel een soort volumeknop.
Want als je hem dicht draait hoor je niks.
Draai je hem open dan gaat het hard.
Helemaal open draaien dan maar?
Dat zou je wel denken natuurlijk maar helaas.
De gain is namelijk GEEN volumeknop.
Waar is hij dan wel voor?
Hij is ervoor om de uitgangsspanning van de headunit te matchen met de versterker.
Laten we er een sinustoon bij pakken.
Dit is een mooie sinustoon zoals hij hoort te zijn.
Van link naar rechts gezien is de tijd.
Van boven naar beneden het volume.
Hoe meer van deze sinussen in een seconde, hoe hoger de frequentie.
Zoals je ziet is deze sinus mooi rond aan boven en onderzijde.
Nemen we deze sinus.
Dan zie je dat de boven en onderzijde afgevlakt zijn.
Dat betekend dat de versterker aan het clippen is en in plaats van een wisselspanning ook gelijkspanning op die punten eruit stuurt naar de speaker(s)
En dit is weer schadelijk voor zowel versterker, als speaker.
Hoe stel je dan een gain goed af?
Eigenlijk is het beste dit te doen met een oscilloscoop.
Helaas heeft niet iedereen die in huis dus zullen wij het op een andere wijze uitleggen.
Draai de gain volledig dicht zodat er geen geluid meer te horen is.
Draai het volume van de gain op ongeveer 80% van het Max.
Draai nu de gain open tot je vervorming hoort.
Draai nu de gain iets terug zodat de vervorming wegblijft.
Controleer dit met andere soorten muziek.
Zelf doe ik dit het liefste met 2 personen.
Een die voorin bij de headunit zit en direct hoort wat er gebeurt en de volumeknop kan bedienen.
En een achterin die de gain bedient.
Voor de afstelling van een subversterker kun je het beste een 50Hz sinustoon gebruiken.
Als je ooit een andere headunit gaat gebruiken dien je dus ook de gain opnieuw af te stellen !
Ik kom vaak dezelfde vragen tegen op de diverse ICE forums.
Hieruit blijkt dat veel mensen niet weten waar ze aan beginnen als ze “even” een zwaardere installatie in hun auto willen bouwen.
Daarom dit ‘ICE installatie stappen plan’!
In een paar simpele stappen van tevoren bedenken wat je nou eigenlijk wil gaan doen in plaats van zomaar wat aan te gaan modderen en vervolgens vragen te gaan stellen op de forums waar je eigenlijk zelf al het antwoord op kon weten: 1) Heb je al een goede, degelijke radio met RCA (tulp) uitgangen?
Zoja, hoeveel RCA uitgangen heeft deze (1, 2 of 3) want dat bepaald in grote mate hoeveel versterkers je kan aansturen.
Uiteraard zou je het signaal kunnen splitten maar ideaal is dit niet. 2) Heb je al speakers (of slechts de voorbereide gaten) voorin de deuren en/of dashboard? Zoja, welke maat zijn deze? 3) Wil je ook speakers achterin? Zoja, Heb je al speakers (of slechts de voorbereide gaten) achterin de deuren en/of hoedenplank? Zoja, welke maat zijn deze? 4) Wil je ook een subwoofer gaan gebruiken? Zoja, welke maat wil je gaan gebruiken? (8”, 10”, 12”, 15” of misschien zelfs 18”?) (indien een wooferkeuze gemaakt, ga door naar vraag 4a) 4a) Wil je deze subwoofer in een compacte gesloten kist of een grotere gepoorte kist laten spelen? 5) Wil je een (of meerdere) versterker(s) gaan gebruiken? Zoja ga door naar vraag 5a
Vanwege het lage RMS uitgangsvermogen van een radio verdient het de aanbeveling om speakers middels een versterker van meer vermogen te voorzien. Hierdoor speelt een speaker niet alleen harder, maar ook strakker en zuiverder. Dit zorgt voor meer luisterplezier en een langere levensduur van de speaker.
p.s. Vanwege de hoge belastbaarheid van een subwoofer dient een subwoofer ALTIJD middels een versterker aangestuurd te worden!
Nu komt het moeilijkste gedeelte van de planning…. Hoe ga je het aansluiten, en wat heb je dan precies nodig?
TIP: omdat de geluidsweergave het meest natuurlijk overkomt als het van voren komt, raad ik je aan om geen achterspeakers te installeren of de achterspeakers niet te versterken zodat ze zachtjes meespelen rechtreeks op de radio ter aanvulling.
In principe heb je voor elke speaker een kanaal nodig op je versterker. Dus voor 2 speakers voorin en een subwoofer achterin, heb je in principe 3 kanalen nodig! (kanaal 1= links, kanaal 2= rechts en kanaal 3= subwoofer)
Maar… Je kan bij de meeste versterkers 2 kanalen samenvoegen tot 1 sterker kanaal (bruggen)!
In dit geval kies je dus een 4 kanaals versterker voor dezelfde genoemde voorbeeld setup: (kanaal 1= links, kanaal 2= rechts en kanaal 3 en 4 worden gebrugt tot subwooferkanaal)
2 kanaals versterker in bridge mode subwoofer
Of… Wil je meerdere speakers op 1 kanaal aansluiten? In dat geval veranderd de impedantie (weerstand) dus dan dien je wel even te kijken of de versterker ook stabiel blijft op die impedantie.
(over het aansluiten van meerdere woofers op 1 kanaal verwijs ik je door via de volgende link; 12Vhifi subs aansluiten)
Ik zal het niet moeilijker maken dan het is, dus dat hele impedantie verhaal laat ik voor wat het is.
Snel verder met het stappenplan:
5a) Wat voor versterker wil je gebruiken? (1 kanaals (monoblok), 2 kanaals, 4 kanaals, 5 kanaals of misschien zelfs een 6 kanaals versterker?) 6) Vergeet niet om goede kabels, zekeringen en aansluitmaterialen in je budget op te nemen! Persoonlijk raad ik altijd al MINIMAAL een 25mm2 voedingskabel aan. Dit werkt volgens het principe, hoe dikker hoe beter! 7) Om storingen te voorkomen dien je de RCA (tulp) kabels zoveel mogelijk gescheiden te houden van de voedingskabels en andere electrische bronnen (zoals de brandstofpomp in de tank).
Bekijk dus eerst goed hoe je de kabels door je auto gaat voeren!!!
Als de RCA en speakerkabels links door de auto lopen, dien je dus de voedingskabels rechts door de auto te laten lopen… of andersom!
Uiteraard dien je in verband met de veiligheid alles zo goed mogelijk vast te zetten, en te beschermen tegen doorschuren om kortsluiting te voorkomen.
Er is nog veeeeeeeel meer te bedenken alvorens je een audio installatie in een auto gaat bouwen, maar dit stappenplan dwingt je in ieder geval om er eerst eens goed over na te denken.
Succes met het uitvogelen en uiteraard veel plezier met het daadwerkelijk bouwen van de installatie!
Dit artikel is geschreven om mensen te helpen bij het afstellen van de ‘Gain’ en de ‘Crossover’ op hun versterkers.
Voordat we beginnen met het afstellen van de instellingen, gaan we eerst de basis begrippen doornemen en betekenissen achter hun afstellingen.
Afkortingen gebruikt in dit artikel:
EQ = Equaliser HP = Highpass HU = Headunit LP = Lowpass RMS = Root Mean Square W = Watts
Wat is een Gain afstelling?
Wat is een Gain afstelling?
De Gain is GEEN volume afstelling.
Het verhogen van de Gain geeft geen hoger ‘vol vermogen’ output. Als een versterker een maximum levert van 100wrms per kanaal, zal de Gain niet meer dan dit leveren.
De Gain kan beter gezien worden als een ‘gevoeligheid’ meting: hoe hoger de Gain, hoe gevoeliger de versterker is voor het signaal wat deze ontvangt.
Als voorbeeld:
stel er zijn 3 Gain afstellingen: A, B en C. A is laag, B is medium en C is hoog. De laagst mogelijke instelling zou dan zijn als deze volledig naar links is gedraaid en de hoogt mogelijke instelling is volledig naar rechts (als de Gain een knop of potmeter is).
Nou zeg dat de HU een signaal levert van 2V via de pre-outs en RCA kabels. Met de Gain op B, de versterker kan 100wrms per kanaal leveren. Als de Gain nu afgesteld word via A, is de versterker minder gevoelig; om de 100wrms te leveren als voorheen, moet de HU nu meer voltage leveren, zeg 3V. Als de Gain via C word afgesteld, word de versterker meer gevoeliger; er is nu nog maar 0.5V nodig om 100wrms te leveren.
Het doel van de Gain instelling is om het pre-out signaal voltage van de HU gelijk te krijgen met de versterker. Een HU met een hoger voltage signaal vereist een lagere Gain afstelling; als de HU een lager voltage signaal levert, moet de versterker meer gevoeliger zijn om aan hetzelfde wrms signaal te komen.
Wat betekenen de voltage markeringen op de Gain afstelling?
Sommige Gain knoppen hebben markeringen met voltage om te gebruiken als richtlijn.
Deze voltage markeringen geven je een suggestie welk RCA input voltage nodig is om de versterker op vol vermogen te laten werken.
Je zal zien dat met een hoge Gain afstelling, de markering 0.5V kan worden afgelezen; dit is logisch omdat de versterker gevoeliger moet zijn om te reageren op een laag voltage signaal om alsnog volledig vermogen te kunnen leveren.
Dit geld ook andersom: met een lage Gain aftelling kan deze een afstelling hebben van 4V; met een dergelijk hoog input voltage, dient de versterker minder gevoelig zijn om alsnog volledig vermogen te leveren. Lees verder → Bericht ID 30013
We zien nog regelmatig de vraag voorbij komen over het gebruik van een “ISO10487” stekker waarop vaak te simpel geantwoord word moet je even googlen.
Wij doen het liever meteen goed en geven de complete uitleg.
Moest je vroeger allerlei kabels aan elkaar knopen om een simpel autoradiootje (headunit) aan te sluiten in de auto.
Tegenwoordig is dit gelukkig heel simpel geworden.
Dit door het gebruik van ISO kabels.
Vrijwel elke autoradio die tegenwoordig te koop is is voorzien van deze ISO aansluiting.
Dit kan zijn door een rechtstreekse aansluiting op de unit zelf.
Zoals hier te zien aan de rechterkant.
ISO aansluiting achterop de autoradio
Maar vaak wordt ook een verloopstekker gebruikt zoals op deze foto.
Hier zie je aan de linkerzijde de ISO stekker en aan de rechterzijde de stekker die in de headunit gaat.
ISO aansluiting verloopkabel autoradio
Door het gebruik van deze stekkers is het kinderlijk eenvoudig geworden een headunit aan te sluiten.
Maar wat nu als je auto geen ISO aansluiting heeft?
Veel nieuwe auto’s hebben zelf een eigen type stekker.
Gelukkig is er voor vrijwel elk type auto weer een verloop te krijgen om zo toch een ISO stekker te maken.
Deze is bijvoorbeeld voor de Chevrolet Spark.
Voedingskabels van de juiste dikte zijn erg belangrijk:
Om versterker(s) hun maximaal vermogen te laten leveren.
Om defecten aan versterker(s) te voorkomen.
Hoe dik moet de voedingskabel minimaal zijn?
En welke zekeringen moet ik gebruiken?
In 3 stappen kun je dat hier gaan bepalen. Hou wel rekening met het volgende:
Bij decimalen geen komma invullen maar een punt: 12.5
Er wordt gerekend met de soortelijke weerstand van koper bij 20 graden: 0,0178 ohm m/mm2
Carrosserie als massa = 2,5 mOhm, vergelijkbaar met een 35mm² kabel van 5 meter.
Maximaal spanningsverlies tot ca. 500mV is acceptabel, zekeringen en aansluitingen zelf geven ook nog extra overgangsweerstand en zijn niet meegerekend.
Stap 2: Berekenen de minimale doorsnede van de kabelMassa kabel of massa via de carosserie?carrosserie
kabelDoorsnede kabel [mm2]:Stroom I [A]:Lengte [m]:
Stap 3: Maximale waarde van de zekering bij gekozen kabeldoorsnede
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
IC’s Analoog
Tegenwoordig is dit gelukkig heel simpel geworden.
