Een multimeter of universeelmeter is de naam van een elektrisch meetapparaat waarmee je een aantal elektrische eenheden kunt meten, zoals de spanning, de stroomsterkte (of kortheidshalve stroom) en de weerstand van een elektrische stroming. Voor instructies over het meten van spanning, stroom, en weerstand, zie de pagina meettechniek. De wat meer uitgebreidere multimeters kunnen vaak ook de capaciteit, zelfinductie, frequentie, de doorlaatspanning van een diode en de stroomversterkingsfactor van een transistor meten. Lees verder → Bericht ID 4472
Analoge multimeters geven de gemeten waarde af met een wijzer op een plaat. Op deze plaat zie je schalen voor verschillende metingen, en moet je dus goed weten welke schaal je moet aflezen. Een goede analoge multimeter is de Conrad voltcraft VC-5080. Door de zeer belastbare spanbandmeter in combinatie met de beveiliging tegen overbelasting is deze bijna niet kapot te krijgen. Omdat de gemeten spanning vrijwel niet wordt belast door de 10 MΩ ingangsimpedantie in de meetbereiken, worden nauwkeurige meetresultaten behaald.
Digitale multimeters
Dit is de meest gebruikte soort. Digitale multimeters (DMM’s) gebruiken een LCD scherm voor het weergeven van de meetresultaten. Met de meeste digitale multimeters kan eenvoudig de stroom, spanning, weerstand, capaciteit, frequentie en soms ook temperatuur worden gemeten. Ook kunnen er vaak probleemloos diode- en doorgangstests worden uitgevoerd. Veel digitale multimeters hebben ook een Data-Hold functie, waardoor de maximale gemeten waarden kunnen worden afgelezen zonder dat deze weer verdwijnen.
Je wilt een multimeter kopen, maar wat is nu een goede multimeter voor jouw gebruik? In dit artikel daarom de belangrijkste punten waar je op moet letten om te kunnen beslissen welke multimeter je moet nemen.
Autorange of manual range?
Een multimeter met autorange, ofwel automatisch bereik, selecteerd automatisch de juiste range en geeft de waarde weer in de automatisch gekozen range op het beeldscherm. Bij een lage spanning geeft de display dus de meting in aan mV, bij een hogere spanning in V.
Een multimeter met manual range, ofwel handmatig bereik, moet je zelf de knop draaien om de juiste range te selecteren. Autorange is dus makkelijker in het gebruik. Als je veel gebruik zal maken van je multimeter, dan is een Autorange multimeter dus aan te raden.
Fig. 1: Een niet temperatuur gecontroleerde diode meting.DIODE metingen
Eigenschappen van dioden staan beschreven in datasheets die fabrikanten uitgeven. Halfgeleiders met hetzelfde typenummer kunnen echter een behoorlijke onderlinge spreiding hebben. Of men heeft een volstrekt onbekend type diode in handen. Wil men de exacte eigenschappen weten dan zal het bewuste component aan een aantal metingen onderworpen moeten worden om deze te achterhalen. Dit artikel behandeld een serie metingen die de belangrijkste DC eigenschappen meet.
De te testen diode is gemerkt met “DUT”, Diode Under Test.
Invloed eigen opwarming
Fig. 2: Eenvoudig meetschema voor het opnemen van de diodekarakteristiek.
De stroom-spanning karakteristiek is een belangrijk gegeven van een diode. Deze curve wordt vaak opgenomen met een schakeling zoals die staat afgebeeld in figuur 2. De meetstroom wordt hier ingesteld met de spanningsbron U en weerstand R. In plaats van hiervan wordt ook wel een stroombron toegepast. Tijdens een handmatige opname van de karakteristiek wordt de spanning van bron U stapsgewijs verhoogt. Bij elke ingestelde spanning loopt er een zekere stroom door de diode DUT die geregistreerd wordt door de ampèremeter A, de spanningsval over de diode wordt gemeten met de voltmeter V.
Fig. 3: De meetstroom verhoogt de junctie temperatuur waardoor de diodekarakteristiek niet juist wordt gemeten.
Bij een handmatige meting vloeit er continu stroom door de diode. Het product van de diodestroom ID en diodespanning UD is het gedissipeerde vermogen die de diode opwarmt. In het begin van de meetprocedure waar de stroom nog klein is, is de opwarming gering. Naarmate de stroom verder wordt opgevoed zal het ontwikkelde vermogen steeds groter worden en de junctie steeds verder in temperatuur stijgen. Dit is weergegeven met de blauwe lijn in figuur 3. Ter vergelijking staat met een rode lijn de diode karakteristiek afgebeeld waarbij de junctietemperatuur constant op 47 °C werd gehouden.
Door deze temperatuurstijging tijdens de meting verkrijgt men een onbetrouwbaar beeld van de werkelijke diodekarakteristiek. Door deze meetfout lijkt het of de diode een scherpe knik in de karakteristiek heeft en een zeer stijl verder verloop. De werkelijke karakteristiek verloopt meer vloeiend en minder stijl.
Dit voorbeeld laat zien dat het belangrijk is om de junctietemperatuur nauwkeurig te weten voor een betrouwbaar resultaat. Hoe de diodekarakteristiek wel goed gemeten kan worden staat verder op beschreven.
En dan is er natuurlijk nog deze geweldige website waar je elke serie kan uitrekenen, je krijgt er gelijk een schema bij: http://led.linear1.org/led.wiz
Kijk eerst waar de tolerantie indicator zit. Dit is altijd een gouden (5% tolerantie) of zilveren (10% tolerantie) kleur band. Dit om de juiste lees richting te kunnen bepalen.
Lees vervolgens vanaf de andere kant de kleur van de eerste kleur band af (getal 1) en schrijf het getal op wat bij deze kleur hoort. In het voorbeeld is getal 1 geel en dat staat voor 4 (zie kleurcode tabel).
Lees nu de tweede kleur af (getal 2). In het voorbeeld is dat violet en deze kleur staat voor het getal 7. Je hebt nu staan 47.
Als laatste lees je de derde kleur band af. Dit is de vermenigvuldigings factor. Schrijf dit als een aantal nullen neer. In het voorbeeld is deze kleur band rood en dat staat voor het getal 2. Je schrijft dus op 00.
Je hebt nu dus het getal 4700 neergeschreven. Als de derde kleur band zwart is dan schrijf je GEEN nullen op. Deze weerstand is dus 4700 ohm ook wel geschreven als 4k7 ohm.
Is de derde kleur band goud dan verschuif je de komma één plaats naar links. Is de derde band zilver dan verschuif je de komma twee plaatsen naar links. Deze kleuren voor de derde band zal je echter zelden tegenkomen. Als de weerstand ook nog een extra kleur band heeft na de tolerantie kleur band dan geeft deze de kwaliteit aan. Ook dit zal je maar zeer zelden tegenkomen. Het wordt hier
voor de volledigheid vermeld.
Als er een kwaliteitsband aanwezig is (zeldzaam)dan geeft dit getal het percentage defecten aan per 1000 uur gebruik. In het voorbeeld is dit dus 2%. Dit gaat er wel vanuit dat de weerstand belast wordt voor het volledige wattage waarvoor deze gemaakt is.
Om schema’s overzichtelijk te houden wordt er vaak een ingekorte weergave voor de weerstandwaarde gebruikt. Daarbij wordt de komma vervangen door een letter zoals b.v.:
De komma wordt vervangen door een letter zoals hieronder:
4k7
=
4,7 kΩ
=
4.700Ω
1M5
=
1,5 MΩ
=
1.500.000Ω
68 k
=
68 kΩ
=
68.000Ω
2Ω7
=
2,7Ω
=
2.700Ω
Een weerstand kan op iedere manier aangesloten worden.
Twee veel gebruikte symbolen waarmee in schema’s een weerstand wordt aangeven zijn:
De weerstanden kleuren tabel
Kleur
Ringen
Multiplier
Tolerantie in %
Zwart – Zwart
0
1
Bruin – Bruin
1
10
± 1%
Rood – Rood
2
100
± 2%
Orange – Orange
3
1,000
Geel – Geel
4
10,000
Groen – Groen
5
100,000
± 0.5%
Blauw – Blauw
6
1,000,000
± 0.25%
Violet – Violet
7
10,000,000
± 0.1%
Grijs – Grijs
8
± 0.05%
Wit – Wit
9
Goud – Goud
0.1
± 5%
Zilver – Zilver
0.01
± 10%
Geen
± 20%
En niet te vergeten de kleurcode van de meest gebruikte weerstanden: kleurcode van de meest gebruikte weerstanden
Een multimeter is een zeer nuttig instrument als je serieus aan de gang wilt gaan met de elektronica hobby. Door middel van een meerkeuzeschakelaar kan de meter zo ingesteld worden dat deze weerstand, voltage of amperage meet. Sommige multimeters hebben zelfs instellingen waarmee diodes, transistors en frequenties kunnen worden gemeten.
Een multimeter heeft verder per meetonderwerp verschillende meetstanden waar binnen gemeten kan worden. Zo kan voltage zowel in wisselstroom (AC) en gelijkstroom (DC) worden gemeten.
Het kiezen van een multimeter
Een goedkope multimeter is prima geschikt voor algemeen gebruik bij je elektronica projecten. Een dergelijke digitale multimeter is de beste keus als eerste multimeter. Zelfs de goedkoopste multimeter is prima geschikt voor het testen van simpele projecten.
Er bestaan ook analoge multimeters. Deze hebben een wat ouderwets aanziende meter met wijzer. Als je een dergelijke meter koopt let er dan op dat deze een hoge sensitiviteit heeft van 20k/V of hoger bij het meten van DC voltages. Is dit lager dan is de meter niet geschikt voor fijne elektronica. De sensitiviteit staat meestal in een hoek van de meetschaal. Je kan de lagere AC waarden negeren want deze zijn niet zo belangrijk. De hogere DC waarde is de kritieke waarde. Kijk uit voor goedkopere analoge multimeters die verkocht worden voor metingen aan b.v. je auto. De gevoeligheid van dergelijke meters is te laag.
Hieronder beschrijven we de digitale en analoge multimeter nader. Lees verder → Bericht ID 4472
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
Kijk eerst waar de tolerantie indicator zit. Dit is altijd een gouden (5% tolerantie) of zilveren (10% tolerantie) kleur band. Dit om de juiste lees richting te kunnen bepalen.
Een multimeter is een zeer nuttig instrument als je serieus aan de gang wilt gaan met de elektronica hobby. Door middel van een meerkeuzeschakelaar kan de meter zo ingesteld worden dat deze weerstand, voltage of amperage meet. Sommige multimeters hebben zelfs instellingen waarmee diodes, transistors en frequenties kunnen worden gemeten.