Een DAC is een afkorting van een Digitaal naar Analoog Converter. In de hedendaagse techniek van producten zoals televisies en netwerkspelers wordt het signaal digitaal aangeboden. Een analoge versterker met RCA of XLR aansluitingen kan niets met dit signaal. Dit signaal van 1’en en 0’en wordt omgezet door een DAC. Op deze manier kunt ook gebruik maken van digitale bronnen.
Wat is een DAC en wat doet het?
Een DAC is een digitaal naar analoog converter. Wat een DAC precies doet is een digitaal signaal, bijvoorbeeld van televisie of cd-speler omzetten naar analoog.
Tegenwoordig hebben wij losse DAC’s beschikbaar, omdat niet elk apparaat geleverd wordt met een DAC aanboord.
Een bron zoals een cd-speler of mini-disc speler zijn ook al een digitaal product. De DAC in deze producten zit al aan de binnenzijde verwerkt waardoor het signaal van het schijf van digitaal naar analoog omgezet wordt.
Het analoge ingangssignaal kan aangeboden worden aan de versterker om ervoor te zorgen dat geluid hoort over uw luidsprekers.
Een DAC zet digitale geluidssignalen om naar analoge geluidssignalen. Zo simpel is het. Maar dan moet je wel begrijpen wat het verschil is tussen digitale en analoge signalen.
Wanneer je luistert naar een liveoptreden vangen je oren een analoog signaal op. Het is een vloeiend, constant variërend signaal zonder harde randen die het ene deel van het geluid scheidden van het andere. Wanneer je naar een speaker luistert, hoor je ook een analoog signaal, dat wordt geproduceerd door een constant fluctuerende stroom elektriciteit.
Sommige fysieke media gebruiken ook analoge signalen. Vinyl is bijvoorbeeld voorzien van een smalle groef die heen en weer beweegt als een golf, en nooit helemaal stopt op één vast punt. Een platenspeler vangt de trillingen op die ontstaan als een naald door die groef beweegt. De trillingen worden doorgestuurd naar een versterker en vervolgens naar een speaker. In dit geval hoeft er niets omgezet te worden omdat je begint én eindigt met een analoog signaal.
Dat is prima als je alleen naar platen luistert. Maar de meeste mensen luisteren tegenwoordig naar muziek vanaf laptops en smartphones, die nummers opslaan in MP3-bestanden en andere digitale audioformaten. Deze formaten zijn digitaal, wat betekent dat ze geluidsinformatie opslaan in aparte segmenten en niet als één continu signaal. Deze segmenten zijn in wezen kleine momentopnames (of samples) van het oorspronkelijke analoge signaal dat door de microfoons werd vastgelegd tijdens het opnameproces.
Digitale audioformaten helpen ons geluid op te slaan in een overzichtelijk pakketje, maar ze zenden digitale signalen uit die door een elektrische speaker niet kunnen worden geïnterpreteerd als geluid. Het signaal moet weer worden omgezet naar een analoog elektrisch signaal dat de speaker wel kan gebruiken. En dit is nu precies wat een DAC doet.
Hoe werken DAC’s?
We weten dat een DAC op de een of andere manier een digitaal signaal van een opgeslagen audiobestand neemt en omzet naar een golvend, continu analoog signaal. Maar hoe doen DAC’s dat?
Ze doen dit door kleine momentopnames – of samples – te nemen van het digitale signaal en die momentopnames samen te voegen tot een analoge golfvorm. Een DAC kan duizenden samples nemen van één seconde van een audiobestand (het precieze aantal samples dat per seconde wordt genomen wordt de samplesnelheid genoemd). De DAC plaatst deze samples vervolgens op een grafiek en creëert een gebogen analoge golf die al die losse samplepunten doorsnijdt.
Idealiter zou een DAC een consistente timingvolgorde moeten volgen wanneer hij een digitaal signaal omzet naar een analoog signaal. Hiervoor vertrouwt een DAC meestal op een hoofdklok die precies is afgestemd op de samplesnelheid.
Maar in sommige DAC’s is deze klok gevoeliger voor fouten. Als zich een klokfout voordoet, kan dit een lichte verslechtering van de geluidskwaliteit veroorzaken. Dit komt doordat de aparte samples niet op consistente tijden worden geconverteerd, waardoor het geluid wordt vervormd wanneer het wordt afgespeeld.
Moderne DAC’s hebben dit probleem doorgaans niet omdat de meeste digitale bestanden decoderen bij een snelheid die hoger ligt dan het menselijk oor kan waarnemen. Maar je kunt ermee te maken krijgen als je vertrouwt op de ingebouwde DAC van je telefoon of laptop, die mogelijk niet zo goed is in het omgaan met klokfouten als een DAC van hoge kwaliteit
Waarom een aparte DAC?
Het voordeel van een losse DAC kan zijn dat uw huidige “analoge” set kunt blijven gebruiken met mogelijkheden tot digitale bronnen. U kunt hierbij denken aan bijvoorbeeld het aansluiten van een Netwerkspeler of streamer of uw televisie. Op deze manier hoeft u niet direct te set te vervangen en kan deze nog een aantal jaren mee.
Een ander voordeel voor een aparte DAC is op puristisch gevoel dat het digitale gescheiden wordt van het analoge versterker gedeelte. Deze hebben in de basis interferentie op elkaar en door aparte apparaten wordt dit geëlimineerd. Een bijkomend voordeel hierbij is dat een voeding alleen de DAC hoeft te voeden en niet de versterker en DAC uit één voeding.
Hoe sluit ik een DAC aan?
Een DAC heeft vaak verschillende digitale aansluitingen/ingangen. U kunt hierbij denken aan USB, S/PDIF Coaxiaal, S/PDIF Optical, AES/EBU, BNC, I2S en HDMI. Elke DAC heeft vaak een variatie aan digitale ingangen. Op de analoge uitgangen zit vaak een RCA en/of XLR uitgang. Deze laatste wordt via RCA/Tulp kabels verbonden aan een versterker.
Wanneer gebruik je een DAC?
Is het echt nodig om je soundsysteem te upgraden met een externe DAC? In de meeste gevallen heeft je soundsysteem waarschijnlijk al een heel goede ingebouwde DAC. Dit is het geval bij de Sonos Port en onze andere draadloze speakers, die allemaal voorzien zijn van een hoogwaardige DAC.
Maar als je vertrouwt op de DAC die is ingebouwd in je smartphone of laptop, dan zijn veel externe DAC’s inderdaad veel beter in het beperken van klokfouten. Of je die klokfouten ook echt kunt detecteren, hangt af van hoe goed je gehoor is; het is niet vanzelfsprekend dat je het verschil kunt horen.
Als je muziek streamt vanaf een digitaal apparaat naar een soundsysteem zonder DAC, is het een goed idee om te experimenteren met een USB-DAC die kan worden aangesloten op de USB-poort van je computer (hij kan ook worden aangesloten op je telefoon via een USB-adapter).
Krijg ik beter geluid als ik twee DAC’s gebruik in plaats van één?
Nee. Je hebt maar één DAC nodig. Dus als je muziek streamt vanaf je telefoon naar een Sonos-speaker, dan heb je alleen de ingebouwde DAC van de speaker nodig om het digitale signaal van je telefoon om te zetten naar een analoog signaal dat de speaker kan interpreteren.
Dat is logisch. Aangezien een DAC een digitaal signaal omzet naar een analoog signaal, heeft het geen zin om daar een tweede DAC aan toe te voegen. Als het digitale signaal is omgezet naar analoog, is het niet digitaal meer. Een analoog signaal kan niet nog een keer worden omgezet naar een analoog signaal.
Dat gezegd hebbende, kun je de interne DAC van je telefoon of laptop omzeilen door verbinding te maken met een externe DAC met betere componenten. Je apparaat stuurt een direct digitaal signaal naar de DAC van je keuze, die het omzet in een analoog signaal en doorstuurt naar je luidsprekers of koptelefoon.
Als affiliate van Banggood en AliExpress verdienen we een kleine vergoeding aan de in aanmerking komende aankopen via de sponsor-advertenties
Ondersteun mijn website’s, kanaal en inhoud en mijn voortdurende inspanningen via Patreon:
https://patreon.com/Colani
Suc6
Terry van Erp
